Witaj, Gość
Główna » Artykuły » Moje artykuły

UROCZYSKO PIĘTY - OBSZAR NATURA 2000

Uroczysko Pięty

Powierzchnia : 858.8 ha
Kod obszaru : PLH26_02
Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000: 

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Status obszaru :

obszar proponowany przez Rząd RP

Opis :

Obszar położony jest w naturalnym obniżeniu pomiędzy dwoma pasmami niewysokich wzniesień. Od południa graniczy z Płaskowyżem Suchedniowskim, a od północnego wschodu z południową częścią Garbu Gielniowskiego z tzw. Wzgórzami Niekłańsko - Bliżyńskimi. Podłoże stanowią głównie gleby bielicowe, częściowo oglejone. Miejscami występuje mniej przepuszczalne podłoże gliniaste. Mała przepuszczalność powoduje stałe wysokie zawilgocenie podłoża. Pofałdowanie i nachylenie terenu ku południowemu wschodowi zwiększa insolację i wpływa na mikroklimat. Efektem tego jest duże zróżnicowanie florystyczne i bogactwo fauny. Występuje tu mozaika zbiorowisk roślinnych, na którą nakładają się wpływy antropogeniczne. Centralną część ostoi zajmują łąki świeże, wilgotne i mokre, przechodzące w szuwary, wysokie turzycowiska, olsy i zarośla łzowe na torfowisku niskim. Występują tu także fragmenty łęgów olszowo - jesionowych, zbiorowiska borowe i lasy mieszane. Szczególnie interesujące są łąki trzęślicowe Molinietum medioeuropaeum. Wzdłuż cieków wodnych i w obniżeniach terenu wykształcają się torfowiska przejściowe, szuwary i wysokie turzycowiska z klasy Phragmitetea. Dominująca cechą jest stagnująca przez wiele miesięcy woda. Podłoże stanowią gleby glejowe, z dużą zawartością węglanu wapnia i misy wypełnione torfem niskim. Łąki otoczone są lasami. Łagodne przejście pomiędzy zbiorowiskami łąkowymi a lasem w północnej i północno-zachodniej części badanego obszaru stanowią zarośla łozowe i olsy. Występują na glebach bagiennych i niskich torfach. Dominującą cechą jest układ kępkowo-dolinkowy przy czym dolinki przez wiele miesięcy zalane wodą. Lasy na siedliskach bagiennych z dominującą olszą czarną Alnus glutinosa oraz turzycą długokłosą, trzcinnikiem lancetowatym, psianką słodkogórz w warstwie runa zalicza się do olsów (olesów) - Carici elongatae-Alnetum glutinosae. Zbiorowiska borowe i leśne wykształcają się pod wpływem zróżnicowanych warunków siedliskowych od typowych borów wilgotnych aż do lasów mieszanych. Przy stale utrzymującym się wysokim poziomie wód gruntowych spotykamy fragmenty zaliczane do zespołu sosnowego boru bagiennego. Bory sosnowe wilgotne spotykamy w zawilgoconych obniżeniach, gdzie tworzą charakterystyczne zespoły oddzielone od siebie olsami i łęgami. Na skłonach niewysokich wzniesień ukształtował się subkontynentalny bór świeży, w którym w warstwie drzewiastej dominuje sosna zwyczajna. Podszyt jest ubogi. Od południa cześć centralną ogranicza zróżnicowany florystycznie las mieszany wyżynny, w którym występują zarówno gatunki typowe dla grądu środkowoeuropejskiego jak i subkontynentalnego boru sosnowego. Południowa granica obszaru biegnie doliną rzeki Kuźniczki z przylegającymi do niej wilgotnymi łąkami na północ od Sorbina oraz obejmuje rozległe wilgotne łąki i nieużytki na południe od Nowek. We wschodniej części obszar sięga po przełomową dolinę Kamiennej w miejscowości Górki z silnym stanowiskiem chronionego omiega górskiego.
Obszar odwadniany jest przez niewielkie cieki wodne uchodzące do rzeki Kuźniczki stanowiącej prawy dopływ Kamiennej. W czasie 20-letnich obserwacji nastąpiła istotna zmiana użytkowania. Jeszcze w latach 80. ubiegłego stulecia większość terenu był wykorzystywany rolniczo jako pastwisko i jednokośna łąka. Obecnie całkowicie zaprzestano jakiejkolwiek działalności rolniczej. Do wyjątków należy częściowe odkrzewianie. Coraz częściej obserwuje się pozyskiwanie drewna poprzez wycinanie starszych okazów olchy. Intensywniej uprawiane rolniczo są tzw. łąki odrowąskie, gdzie wciąż przeprowadza się zabiegi agrotechniczne i prowadzi uprawę roślin.
Jeden z najpiękniejszych i najbardziej rozległych obszarów łąk i mokradeł w północnej części województwa świętokrzyskiego. Stanowi oazę bioróżnorodności o niezaprzeczalnych walorach naukowo - poznawczych. Dzięki zróżnicowaniu siedliskowemu – od bagien po suche skrawki wrzosowisk na niewielkich pagórkach cechuje się niespotykaną liczbą gatunków roślin i zwierząt. Najcenniejszymi zespołami roślinnymi są dobrze wykształcone i zachowane siedliska naturowe o znaczeniu europejskim: zmiennowilgotne łąki trzęślicowe , torfowiska przejściowe i trzęsawiska, dobrze zachowane płaty borów i lasów i brzozowo-sosnowych bagiennych lasów borealnych, łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe oraz zachowane w nieco słabszym stanie grądy środkowoeuropejskie i subkontynentalne. Znajdują się tu jedne z najbogatszych w regionie stanowisk kosaćca syberyjskiego, mieczyka dachówkowatego i pełnika europejskiego i licznych gatunków storczyków. W ubiegłym roku zlokalizowano silne stanowisko omiega górskiego w przełomowym odcinku rzeki Kamiennej. Szczególne znaczenie ma występowanie gatunków flory i fauny związanych z siedliskami wilgotnymi i podmokłymi. W trakcie wieloletnich obserwacji stwierdzono występowanie 57 gatunków motyli dziennych. Wśród nich występują gatunki z Załącznika II Dyrektywy Siedliskowej - przeplata aurinia, modraszek telejus i czerwończyk nieparek i gatunki objęte ochroną gatunkową - paź żeglarek, modraszek bagniczek, strzępotek soplaczek. Stanowisko przeplatki aurinii jest istotne w skali kraju. Ze względu na obecność goryczki występuje tu też myrmekofilny modraszek alkon. Płazy reprezentowane są przez różne gatunki żab, traszkę zwyczajna oraz traszkę górską, która występuje tu na północnej granicy zasięgu. Spośród gadów najczęściej spotykamy jaszczurkę żyworodną, jaszczurkę zwinkę, zaskrońca i żmiję zygzakowatą. Jest to ponadto ostoja kilku rzadkich gatunków ptaków: derkacza, żurawia i bekasa kszyka oraz wielu gatunków ptaków śpiewających i drapieżnych.
Znajdują się tu jedne z najbogatszych w regionie stanowisk kosaćca syberyjskiego, mieczyka dachówkowatego i pełnika europejskiego. Dość liczny jest rzadki w tej części kraju gatunek storczyka – gółka długoostrogowa. Występuje tu także kruszczyk błotny i inne gatunki storczyków. W dużych ilościach spotykamy goryczkę wąskolistną. Obecność płatów rdestu wężownika przy masowo występującym pełniku europejskim wskazuje na wytworzenie rzadkiego zespołu Polygono bistortae - Trollietum europaei. Ciekawostką jest występowanie kilku kęp kosaćca w odmianie białej.

Dane wprowadzono w 2009 roku.

Interpretacja turystyczna :

Obszar położony w gminie Bliżyn. Bliżyn to miejscowość w województwie świętokrzyskim, w powiecie skarżyskim, nad rzeką Kamienna. Siedziba gminy Bliżyn licząca około 2000 mieszkańców. Przez Bliżyn przebiega droga krajowa nr 42 i linia kolejowa ze Skarżyska-Kamienna do Tomaszowa Mazowieckiego. Do Bliżyna można dojechać autobusami komunikacji miejskiej nr 4,12,13,25 i 28 ze Skarżyska-Kamiennej Bliżyn, mający w przeszłości charakter osady przemysłowej, pełni obecnie funkcje gminnego centrum administracyjnego, handlowego i usługowego. Miejscowość, malowniczo położona w dolinie rzeki Kamiennej, w strefie ochronnej Suchedniowsko–Oblęgorskiego Parku Krajobrazowego, między dużymi kompleksami leśnymi – Puszczą Świętokrzyską i Lasami Majdowsko-Niekłańskimi - posiada także walory rekreacyjne. Jest punktem startowym  zielonego szlaku turystycznego prowadzącego do Zagnańska i czarnego szlaku turystycznego prowadzącego do Sołtykowa. Do atrakcji Bliżyna należą dwa zabytkowe kościoły - drewniany z 1818 roku i kamienny, neogotycki z końca 1896, neogotycki pałac Platerów oraz ruiny stalowni z końca XIX wieku. W lasach otaczających Bliżyn położonych jest kilka rezerwatów przyrodniczych - m.in. 50 hektarowy rezerwat Świnia Góra, chroniący fragment lasu o pierwotnym charakterze. W 2005 roku Puszczy Świętokrzyskiej osiedliła się wataha wilków, chronionych ssaków drapieżnych.
Warto zobaczyć:
Drewniany kościół pw. św. Zofii, wzniesiony w 1818 r. 
Ruiny stalowni z XIX w. 
Neogotycki pałac Platerów 
Kościół parafialny pw. św. Ludwika z 1896 r.
Regionalna Organizacja Turystyczna Województwa Świętokrzyskiego mieści się przy ul. Ściegiennego 2 p. 32 w Kielcach. Można zapoznać się ze stroną internetową Organizacji: http://www.rot.swietokrzyskie.pl lub skontaktować drogą mailową: rot@swietokrzyskie.travel. Można również odwiedzić Lokalną Organizację Turystyczną Ziemi Pińczowskiej (mieszczącą się przy ul. Zacisze 5, w Pińczowie, tel.: (41) 357 60 01, e-mail: promocja@pinczow.pl) lub  Lokalną Organizację Turystyczną „Ziemi Sandomierskiej” (ul. Mickiewicza 34, 27-600 Sandomierz, tel.: (15) 831 27 80, fax: (15) 831 21 97, e-mail: biuro@zgoda.org.pl, strona internetowa: http://www.zgoda.org.pl).

formy ochrony przyrody

Konecko-Łopuszniański Obszar Chronionego Krajobrazu [ obszar chronionego krajobrazu ], 

Zagrozenia :

Uwzględniając specyfikę obszaru za najistotniejsze zagrożenia dla tego terenu należy uznać:
- postępującą sukcesję
- spadek poziomu wód powierzchniowych i gruntowych
- intensyfikację gospodarki leśnej.
Zaprzestanie użytkowania rolniczego tj. wypasu i wykaszania najwartościowszej części uroczyska z torfowiskami i łąkami spowodowało wtórne wkraczanie zakrzewień i podrostu drzew. Spadek wód spowodowany jest następstwem zmian klimatycznych i ograniczeniem zasilania opadami atmosferycznymi. Na obszarze uroczyska znajdują się urządzenia odwadniające w postaci rowów melioracyjnych. Jest to szczególnie widoczne w zachodniej części obszaru. Brak dbałości o utrzymanie właściwego poziomu wód powoduje postępujące przesuszanie znacznych części terenu.
Na to nakładają się prace melioracyjne przeprowadzone w sąsiadujących z uroczyskiem lasach, które nasiliły odpływ powierzchniowy w północnej części obszaru. Problemem są także okresowe pożary łąk i przylegających lasów, oraz szkody spowodowane koniecznością przeprowadzenia akcji gaśniczej w celu niedopuszczenia do zapalenia się torfu i przeniesienia pożaru na zabudowania miejscowości Pięty i Płaczków.

Siedliska

starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion, 
suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio-Callunion, Calluno-Arctostaphylion), 
górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie) * , 
zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion) , 
niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris), 
łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe)*, 

Ważne dla Europy gatunki zwierząt (z Zał. II Dyr. siedliskawej i z Zał. I Dyr. Ptasiej, w tym gatunki priorytetowe):

czerwończyk nieparek     [bezkręgowiec ]
dzięcioł zielonosiwy      [ptak ]
gąsiorek     [ptak ]
jarząbek      [ptak ]
lerka     [ptak ]
modraszek telejus     [bezkręgowiec ]
ortolan     [ptak ]
przeplatka aurinia     [bezkręgowiec ]
żuraw     [ptak ]

Obszar biogeograficzny : kontynentalny
Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze::

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Kielcach 
http://www.kielce.rdos.gov.pl, e-mail: rol00@kielce.uw.gov.pl 
fax: (41) 34 21 277, tel.: (41) 55 65 600

Regionalna Organizacja Turystyczna Województwa Świętokrzyskiego 
ul. Ściegiennego 2 p. 32, 25-033 Kielce 
tel.: (41) 361 80 57, 348 00 60, fax.: (41) 361 80 57 
e-mail: rot@swietokrzyskie.travel, www: www.rot.swietokrzyskie.pl

 

Kategoria: Moje artykuły | Dodał: kolo (2019-06-06)
Wyświetleń: 34 | Rating: 0.0/0
Liczba wszystkich komentarzy: 0
Imię *:
Email *:
Kod *:
Kategorie sekcji
Mini-czat
Statystyki

Ogółem online: 1
Gości: 1
Użytkowników: 0
Formularz logowania
 Statystyki