Witaj, Gość
Główna » Artykuły » Moje artykuły

EUROPA ZACHODNIA - CECHY ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO

Europa Zachodnia – cechy środowiska przyrodniczego

Europa Zachodnia to najgęściej zaludniony region naszego kontynentu. Można więc przypuszczać, że warunki naturalne musiały tu sprzyjać osadnictwu i rozwojowi gospodarczemu. Które konkretnie cechy środowiska przyrodniczego przyczyniły się do tego rozwoju w największym stopniu?

Na zdjęciu teren górzysty. U stóp gór teren zabudowany. Zabudowania jednorodzinne i bloki.

 

Już wiesz

  • że Europa dzieli się na 4 wielkie regiony fizycznogeograficzne o zróżnicowanych warunkach środowiska przyrodniczego;

  • że mapy tematyczne umożliwiają opis wybranych cech środowiska przyrodniczego;

  • że dane klimatyczne umożliwiają opis cech klimatu i porównywanie cech klimatu w różnych obszarach.

Nauczysz się

  • wskazywać na mapie hipsometrycznej i nazywać główne jednostki w Europie Zachodniej;

  • wyjaśniać terminy: basenmasyw paleozoicznystare góry zrębowe, młode góry fałdowe;

  • opisywać położenie geograficzne i cechy ukształtowania powierzchni w głównych jednostkach Europy Zachodniej;

  • oceniać cechy środowiska przyrodniczego dla potrzeb rozwoju gospodarczego.

1. Europa Zachodnia – podział na główne jednostki (prowincje)

Europa Zachodnia to najbardziej zróżnicowany region fizycznogeograficzny w Europie. Dzieli się na cztery główne jednostki – prowincje. Należą do nich:

  • archipelag Wysp Brytyjskich leżący na szelfie kontynentalnym Europy;

  • pas Niżu Środkowoeuropejskiego ciągnący się od wybrzeża Morza Północnego aż po środkową Wisłę;

  • pas starych gór zrębowych i wyżyn oraz rozległych obniżeń (tzw. basenów) ciągnący się od zachodnich wybrzeży Francji aż po Sudety i Wyżyny Polskie;

  • młode góry fałdowe – Alpy i Karpaty wraz z przedgórzami i śródgórskimi zapadliskami.

    Podział Europy Zachodniej na główne obszary (prowincje)

    Podział Europy Zachodniej na główne obszary fizycznogeograficzne (prowincje)

     

Polecenie 1

Wskaż na powyższej mapie i odczytaj nazwy głównych obszarów, na które podzielono Europę Zachodnią.

2. Europa Zachodnia – położenie i ukształtowanie powierzchni głównych obszarów

Polecenie 2

Korzystając z mapy hipsometrycznej Europy Zachodniej, wykonaj poniższe zadania, dzięki którym samodzielnie określisz położenie i ukształtowanie powierzchni głównych obszarów Europy Zachodniej.

Podział Europy Zachodniej na główne obszary (prowincje)

Podział Europy Zachodniej na główne obszary fizycznogeograficzne (prowincje)

Ćwiczenie 1

Wyspy Brytyjskie – główne archipelagi

 

Uzupełnij puste miejsca.

 

Wyspy Brytyjskie to rozległy  składający się z największej wyspy w Europie –  , leżącej na zachód od niej  , oraz położonych na północnym zachodzie wysp  i nieco oddalonych na północ  i  .

Ćwiczenie 2

Ukształtowanie powierzchni Wysp Brytyjskich

 

Uzupełnij puste miejsca.

 

Na północy Wielkiej Brytanii leżą stare góry wypiętrzone w czasie fałdowań w erze paleozoicznej. Są to  , a nieco na południe od nich  z najwyższym szczytem na Wyspach Brytyjskich  o wysokości  m n.p.m. W południowej części wyspy leży  nazywana też Basenem Londyńskim. Wyspy Brytyjskie były zlodowacone aż po Tamizę w czasie zlodowaceń  .

Na zdjęciu teren górzysty, łagodne stoki porośnięte trawą.

 

Na zdjęciu w tle skaliste szczyty pozbawione roślinności. Na pierwszym planie drzewa.

 

Na zdjęciu szeroka rzeka w obszarze zabudowanym. Zabytkowa i nowoczesna zabudowa Londynu, most.

 

Ćwiczenie 3

Ukształtowanie powierzchni Niżu Środkowoeuropejskiego

 

Uzupełnij puste miejsca.

 

Niż Środkowoeuropejski to równoleżnikowo ułożony pas nizinny. Najdalej na zachód leży  , która w środkowej części Niżu przechodzi w  , a ta z kolei na wschodzie przechodzi w  . W środkowej części Niżu ku północy wysuwa się nizinny Półwysep  . Cały ten obszar był zlodowacony w czwartorzędzie. Najwyższym wzniesieniem jest  o wysokości 329 m n.p.m. leżąca na  .

Cztery wiatraki stoją nad zbiornikiem wodnym. Przy brzegu trzciny, po powierzchni wody pływają liście lilii wodnych.

 

Zdjęcie lotnicze portu morskiego. Zabudowania przemysłowe, kominy.

 

Pagórkowaty teren porośnięty lasem liściastym, widoczny zbiornik wodny i zabudowania.

 

Na zdjęciu wybrzeże klifowe, kamienista plaża.

 

Ćwiczenie 4

Położenie pasa starych gór zrębowych, wyżyn i basenów

 

Uzupełnij puste miejsca.

 

Na zachodzie regionu leżą dwa rozległe obniżenia: Basen Akwitański i oraz dwa masywy: Armorykański na Półwyspie Bretońskim i  . Ku wschodowi rozciąga się szeroki pas masywów i wyżyn. Północny pas tworzą Ardeny, Góry Harz, Rudawy i , a południową linię tworzą Wogezy, Schwarzwald i  . W sąsiedztwie tych pasm leżą Wyżyny –  ,  . Najdalej na wschód wysunięty jest pas .

Ćwiczenie 5

Rzeźba terenu w pasie starych gór zrębowych, wyżyn i basenów

 

Uzupełnij puste miejsca.

 

Stare góry i masywy wypiętrzone w czasie orogenezy hercyńskiej w okresie karbonu, w erze  zostały porozdzielane przez uskoki, rowy tektoniczne, progi, deformacje zrębowe. Liczne rzeki rozcięły teren głębokimi dolinami. Stoki gór są łagodne, a szczyty mają kopułowate kształty. Największym i najwyższym regionem jest tu  , którego najwyższe wzniesienie  osiąga wysokość 1885 m n.p.m.

Na zdjęciu góry zrębowe, wysokie strome szczyty porośnięte roślinnością, u stóp gór na drugim planie, zabudowania.

 

Na zdjęciu pasmo górskie o łagodnych stokach porośniętych trawą.

 

Na zdjęciu panoramicznym rozległy płaski, lekko pofałdowany teren porośnięty lasem.

 

Na zdjęciu widok na szczyt górski pozbawiony szaty roślinnej. Na szczycie zabudowania. Na pierwszym planie drogą idą turyści.

 

Ćwiczenie 6

Położenie młodych gór fałdowych – Alp i Karpat

 

Uzupełnij puste miejsca.

 

Alpy to najdłuższe pasmo młodych gór fałdowych w Europie. Ciągną się łukiem wygiętym ku  od Zatoki Genueńskiej na  do Niziny Panońskiej na wschodzie. Karpaty tworzą łuk wygięty ku  , zamknięty przełomami rzeki  , która w podobny sposób ogranicza też Alpy.

Ćwiczenie 7

Rzeźba młodych gór fałdowych – Alp i Karpat

 

Uzupełnij puste miejsca.

 

Charakterystyczny typ rzeźby wysokogórskiej nazywany tworzą: głębokie doliny, pionowe stoki, ostre szczyty, poszarpane granie, jeziora górskie i wysoko położone przełęcze. Cały obszar Alp i Karpat był zlodowacony w okresie plejstoceńskim, czego ślady są do dzisiaj widoczne w krajobrazie tych gór. Najwyższym szczytem w Alpach jest  o wysokości  m n.p.m. W Karpatach najwyższym szczytem jest sięgający  m n.p.m.

Na zdjęciu ośnieżony szczyt górski.

 

Na zdjęciu teren górzysty. U stóp gór teren zabudowany. Zabudowania jednorodzinne i bloki.

 

Na zdjęciu skalisty szczyt górski pokryty śniegiem. W dolnej części porośnięty lasem iglastym.

 

Na zdjęciu skalisty szczyt górski.

 

Na zdjęciu szeroka rzeka. Na lewym brzegu zabudowania. Na prawym brzegu las.

 

3. Europa Zachodnia – cechy klimatu

Cała Europa Zachodnia, poza wysokimi górami, objęta jest klimatem umiarkowanym ciepłym. W zachodniej części regionu na Wyspach Brytyjskich i wybrzeżach atlantyckich występuje klimat wybitnie morski. Im dalej na wschód, tym wpływy Oceanu Atlantyckiego są mniejsze i we wschodniej części regionu, m.in. na Nizinie Polskiej, występuje klimat umiarkowany ciepły przejściowy.

Najważniejsze cechy klimatu morskiego to:

  • łagodna zima – średnie temperatury dobowe w zachodniej części sięgają 5°C, we wschodniej części spadają do -3°C;

  • niezbyt ciepłe lato – w zachodniej części regionu średnie temperatury powietrza osiągają ok. 17°C, a na wschodzie są nieco wyższe i wynoszą ok. 19°C;

  • amplitudy roczne temperatur powietrza są mniejsze na zachodzie, a większe na wschodzie;

  • wyrównany rozkład opadów w ciągu roku, jedynie we wschodniej części regionu nieznacznie przeważają opady półrocza ciepłego;

  • duża zmienność pogody;

  • duża liczba dni deszczowych;

  • dość silne wiatry na wybrzeżach.

Ćwiczenie 8

Klimat Europy Zachodniej

 

Dokonaj analizy danych przedstawionych w tabeli 1. i odpowiedz na pytania.

 

Która z 4 stacji leży na dużej wysokości na obszarze górskim w Europie Zachodniej?
Odpowiedź –  
Która z 4 stacji leży w zachodniej części Europy Zachodniej? 
Odpowiedź –  
Która z 4 stacji leży najdalej na wschodzie Europy Zachodniej? 
Odpowiedź – 

Dane klimatyczne dla 4 stacji leżących w Europie Zachodniej
Nr stacji Średnia miesięczna
temperatura powietrza (°C)
styczeń lipiec Średnia roczna
temperatura powietrza (°C)
Amplituda roczna
średnich miesięcznych temperatur powietrza (°C)
Miesięczna suma opadów (mm) Roczna suma opadów (mm)
1 t 4,6 16,8 9,9 12,2
o 48 58 617
2 t 0,2 18,9 9,1 18,7
o 44 70 539
3 t -2,9 18,6 7,9 21,5
o 35 85 547
4 t -11,0 1,8 -5,0 12,8
o 65 192 1350

4. Europa Zachodnia – sieć rzeczna

Sieć rzeczna Europy Zachodniej jest bardzo gęsta. W klimacie wybitnie morskim rzeki są zasilane głównie przez deszcze. Równomiernie rozłożone opady powodują, że rzeki mają wyrównane stany wód przez cały rok. Natomiast we wschodniej części Europy Zachodniej rzeki mają bardziej zmienne stany wód, gdyż ich zasilanie jest deszczowo‑śnieżne. Ponadto rzeki mające obszar źródłowy w Alpach są w okresie wiosenno‑letnim zasilane przez wody z topniejących lodowców górskich. Wszystko to powoduje, że w rocznym przebiegu stanów wody często zaznaczają się wiosenne i letnie wezbrania.

Zdecydowanie najdłuższą rzeką Europy Zachodniej jest liczący 2857 km Dunaj (druga po Wołdze najdłuższa rzeka całej Europy). Inne większe rzeki tego regionu to: Ren(1233 km), Łaba (1154 km), Wisła (1047 km), Loara (1013 km).

Ćwiczenie 9

Rzeki Europy Zachodniej

 

W którym zestawie umieszczono nazwy trzech rzek płynących w Europie Zachodniej i uchodzących do Morza Północnego?

 

5. Europa Zachodnia – formacje roślinne

W klimacie umiarkowanym ciepłym o wyraźnym wpływie oceanu dominują lasy liściaste. W podłożu tych lasów wytworzyły się urodzajne gleby brunatne, które przed wiekami zachęcały człowieka do osiedlania się. Dzisiaj Europa Zachodnia to region bardzo gęsto zaludniony i z dawnych naturalnych formacji roślinnych zachowały się tylko niewielkie fragmenty, często podlegające ochronie. W części zachodniej są to wspomniane lasy liściaste, które ku wschodowi przechodzą w lasy mieszane. Na obszarach górskich zaznacza się piętrowość roślinności.

Polecenie 3

W różnych źródłach informacji odszukaj i wyjaśnij, co oznacza termin potencjalna roślinność naturalna.

Podsumowanie

  • Europa Zachodnia składa się z trzech równoleżnikowo ułożonych pasów o zróżnicowanych formach ukształtowania powierzchni. Są to:

    • nizinny pas Niżu Środkowoeuropejskiego,

    • pas starych gór i masywów,

    • pas młodych gór fałdowych.

Ponadto w skład regionu wchodzi też położony na szelfie największy archipelag w Europie – Wyspy Brytyjskie.

  • W całej Europie Zachodniej dominuje klimat umiarkowany ciepły, który przechodzi ku wschodowi w klimat umiarkowany ciepły przejściowy.

  • Rzeźba powierzchni i klimat umożliwiły powstanie w Europie zachodniej gęstej sieci rzecznej. Rzeki zostały tu uregulowane, a ich drożność zwiększa duża liczba kanałów.

  • Europa Zachodnia jest względnie wolna od katastrofalnych żywiołów naturalnych. Jest to bowiem obszar asejsmiczny. Jedynymi większymi zagrożeniami są silne wiatry na wybrzeżach oraz powodzie w dolinach dużych rzek.

  • Warunki środowiska przyrodniczego w Europie Zachodniej sprzyjały osadnictwu i rozwojowi gospodarczemu. Obecnie jest to najgęściej zaludniony obszar w Europie.

Kategoria: Moje artykuły | Dodał: kolo (2019-03-14)
Wyświetleń: 39 | Rating: 0.0/0
Liczba wszystkich komentarzy: 0
Imię *:
Email *:
Kod *:
Kategorie sekcji
Mini-czat
Statystyki

Ogółem online: 1
Gości: 1
Użytkowników: 0
Formularz logowania
 Statystyki